ಉಡುಪಿ: ಮಾನವನ ಜೀವ ಉಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವ ರಕ್ತಕ್ಕೆ ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಯುಗದಲ್ಲೂ ಯಾವುದೇ ಪರ್ಯಾಯವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಎಷ್ಟೇ ಬೆಳೆದಿದ್ದರೂ ಕೃತಕ ರಕ್ತದ ಸೃಷ್ಟಿ ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಒಬ್ಬರ ಜೀವ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ರಕ್ತದಾನವೇ ಏಕೈಕ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ರಕ್ತದಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಅನಗತ್ಯ ಭಯ ಹಾಗೂ ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ಆದ್ಯ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜೂನ್ 14 ರಂದು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ವಿಶ್ವ ರಕ್ತದಾನಿಗಳ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ರಕ್ತದಾನಿಗಳಿಗೆ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ದಿನನಿತ್ಯ ಎದುರಾಗುವ ತುರ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು, ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತಗಳು, ಹೆರಿಗೆ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಹಾಗೂ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್, ಥ್ಯಾಲಸೀಮಿಯಾದಂತಹ ಗಂಭೀರ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಂದ ಬಳಲುವ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ರಕ್ತದ ಅಗತ್ಯ ನಿರಂತರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ರಕ್ತದ ಜೀವಿತಾವಧಿ ಕೇವಲ 35 ದಿನಗಳು ಮಾತ್ರ ಇರುವುದರಿಂದ ನಿರಂತರ ರಕ್ತದಾನದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ರಕ್ತದಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ದಾನಿಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೀಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ರಕ್ತದ ಕಣಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ಆರೋಗ್ಯ ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ. ರಕ್ತದ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನಿ ಕಾರ್ಲ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ಟೆನರ್ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಈ ವಿಶೇಷ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಿಕೊಂಡು ಬರಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ರಕ್ತದಾನದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರುವ ಕರಾವಳಿಯ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಾದ ಉಡುಪಿಯನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಸರ್ಕಾರವು ‘ರಕ್ತದಾನಿಗಳ ಜಿಲ್ಲೆ’ ಎಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಘೋಷಿಸಿದೆ.
ರಕ್ತದಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
- ಹೃದಯದ ಸುರಕ್ಷತೆ: ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ರಕ್ತದಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ದೇಹದಲ್ಲಿನ ಕೊಬ್ಬಿನಾಂಶ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ಹೃದಯಾಘಾತದ ಸಂಭವನೀಯತೆ ಶೇ. 80 ರಷ್ಟು ತಗ್ಗುತ್ತದೆ.
- ದೈಹಿಕ ಚುರುಕುತನ: ರಕ್ತದಾನದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ದಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾಪಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ಹಾಗೂ ಚುರುಕುತನವನ್ನು ತುಂಬುತ್ತದೆ.
- ರೋಗ ನಿಯಂತ್ರಣ: ದೇಹದಲ್ಲಿನ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ಹಾಗೂ ಮಧುಮೇಹದಂತಹ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿಡಲು ಇದು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
- ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಳಕೆ: ಆರೋಗ್ಯವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 6 ಲೀಟರ್ ರಕ್ತವಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 350 ಮಿ.ಲೀ ರಕ್ತವನ್ನು ಮಾತ್ರ ದಾನವಾಗಿ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಅಲ್ಪಾವಧಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ: ರಕ್ತದಾನ ಮಾಡಲು ಕೇವಲ 10 ರಿಂದ 15 ನಿಮಿಷಗಳು ಸಾಕು ಮತ್ತು ದಾನಿ ಕೇವಲ 20 ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮರಳಬಹುದು.
ರಕ್ತದಾನಕ್ಕೆ ಇರುವ ಅರ್ಹತೆಗಳು ಮತ್ತು ಯಾರೆಲ್ಲ ರಕ್ತ ನೀಡಬಾರದು?
ವೈದ್ಯಕೀಯ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ 18 ರಿಂದ 60 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ಆರೋಗ್ಯವಂತ ನಾಗರಿಕರು ರಕ್ತದಾನ ಮಾಡಬಹುದು. ಪುರುಷರು ಪ್ರತಿ 3 ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ರತಿ 6 ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ರಕ್ತದಾನ ಮಾಡಲು ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ರಕ್ತದಾನ ಮಾಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕನಿಷ್ಠ ತೂಕ 45 ಕೆ.ಜಿ ಇರಬೇಕು ಹಾಗೂ ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಹಿಮೋಗ್ಲೋಬಿನ್ ಪ್ರಮಾಣವು ಕನಿಷ್ಠ 12.5 ಗ್ರಾಂ ಇರುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.
ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಇರುವವರು ರಕ್ತದಾನದಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವವರು, ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದ ಮಧುಮೇಹ ಮತ್ತು ಅಧಿಕ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ಹೊಂದಿರುವವರು ರಕ್ತ ನೀಡುವಂತಿಲ್ಲ. ಗರ್ಭಿಣಿಯರು, ಬಾಣಂತಿಯರು ಹಾಗೂ ಮಾಸಿಕ ಋತುಸ್ರಾವದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ರಕ್ತದಾನ ಮಾಡಬಾರದು. ಎಚ್ಐವಿ ಸೋಂಕಿತರು, ಕಾಮಾಲೆ, ಮಲೇರಿಯಾ, ಟೈಫಾಯ್ಡ್ ಹಾಗೂ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ರೇಬಿಸ್ ಲಸಿಕೆ ಪಡೆದವರು ಮತ್ತು ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯ ವ್ಯಸನಿಗಳು ರಕ್ತದಾನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ಬಂಧವಿದೆ. ದೊಡ್ಡ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಒಳಗಾದವರು 6 ತಿಂಗಳು ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಆದವರು 3 ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ರಕ್ತ ನೀಡಬಾರದು.
