ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಸಾರ ದಿನ: ಇತಿಹಾಸ, ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ರೇಡಿಯೋ ಪಯಣ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜುಲೈ 23 ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಸಾರ ದಿನ (National Broadcasting Day) ವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನವು ದೇಶದಲ್ಲಿ ರೇಡಿಯೋ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಆರಂಭಿಕ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಮತ್ತು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳು ಬೀರಿರುವ ಧನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುವ ವಿಶೇಷ ದಿನವಾಗಿದೆ.
ಜುಲೈ 23 ರಂದೇ ಏಕೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?
1927 ರ ಜುಲೈ 23 ರಂದು ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ‘ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ರಾಡ್ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್ ಕಂಪನಿ’ (IBC) ಮೂಲಕ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮುಂಬೈನಿಂದ (ಆಗಿನ ಬಾಂಬೆ) ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ರೇಡಿಯೋ ಪ್ರಸಾರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿತ ರೇಡಿಯೋ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕೆ ಬುನಾದಿ ಹಾಕಿದ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಿನದ ಸವಿನೆನಪಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜುಲೈ 23 ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಸಾರ ದಿನವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಸಾರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳು:
- ಪ್ರಸಾರದ ಆರಂಭ (1923): ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ 1923 ರಲ್ಲಿ ‘ಬಾಂಬೆ ರೇಡಿಯೋ ಕ್ಲಬ್’ ಮೂಲಕ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ರೇಡಿಯೋ ಪ್ರಸಾರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಆರಂಭಗೊಂಡವು.
- ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋ (1936): ನಂತರ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ಬಂದ ಈ ಪ್ರಸಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ 1936 ರಲ್ಲಿ ‘ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋ’ (AIR) ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
- ಆಕಾಶವಾಣಿ (1957): 1957 ರಲ್ಲಿ ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ‘ಆಕಾಶವಾಣಿ’ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.
- ಪ್ರಸಾರ ಭಾರತಿ: ಪ್ರಸ್ತುತ ದೇಶದ ಬೃಹತ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಸಾರ ಸೇವೆಯಾದ ‘ಆಕಾಶವಾಣಿ’ ಮತ್ತು ‘ದೂರದರ್ಶನ’ಗಳನ್ನು ‘ಪ್ರಸಾರ ಭಾರತಿ’ ಸಂಸ್ಥೆಯು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಈ ದಿನದ ಮೂಲ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ:
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಸಾರ ದಿನದ ಮುಖ್ಯ ಅರ್ಥವೆಂದರೆ ಮಾಹಿತಿ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆಯನ್ನು ದೇಶದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗೂ ತಲುಪಿಸಿದ ಮಾಧ್ಯಮ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ‘ಬಹುಜನ ಹಿತಾಯ, ಬಹುಜನ ಸುಖಾಯ’ ಎಂಬ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ರೇಡಿಯೋ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದ ಸಮಯದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದವರೆಗೆ ಕೃಷಿ, ನೈರ್ಮಲ್ಯ, ಜಾಗೃತಿ ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ.
