ನವದೆಹಲಿ/ಮುಂಬೈ: ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಯುದ್ಧದ ಭೀತಿಯ ನಡುವೆ, ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಮಾರ್ಗದ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಪ್ರದೇಶವಾದ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ್ದ ಭಾರತೀಯ ಹಡಗುಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಕೊನೆಗೂ ಹಸಿರು ನಿಶಾನೆ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಇರಾನ್ ಸರ್ಕಾರದ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಮಾನದಿಂದಾಗಿ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ದಿನಗಳಿಂದ ಸಮುದ್ರದ ಮಧ್ಯೆಯೇ ಅತಂತ್ರವಾಗಿದ್ದ ಭಾರತದ ಇಂಧನ ನೌಕೆಗಳು ಈಗ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಸ್ವದೇಶದತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡಿವೆ. ಭಾರತದ ಸತತ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ಜೊತೆಗಿನ ಉತ್ತಮ ಬಾಂಧವ್ಯ ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಶಮನವಾಗಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರಲಾಗಿತ್ತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಮತ್ತು ಅಡುಗೆ ಅನಿಲ (LPG) ಹೊತ್ತು ತರುತ್ತಿದ್ದ ಸುಮಾರು 22 ಬೃಹತ್ ನೌಕೆಗಳು ಸಾಗರ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದ್ದವು. ದೇಶದ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಗೆ ಇದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ, ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯದ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶದಿಂದಾಗಿ ಈಗ ‘ಶಿವಾಲಿಕ್’ ಮತ್ತು ‘ನಂದಾ ದೇವಿ’ಯಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ನೌಕೆಗಳು ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಒಮಾನ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿವೆ.
ಭಾರತವು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲು ಕೇವಲ ಇರಾನ್ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಅಮೆರಿಕ, ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಗಲ್ಫ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಒಕ್ಕೂಟದ (GCC) ಜೊತೆಗೂ ನಿರಂತರ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಿತ್ತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ (BRICS) ಒಕ್ಕೂಟದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಭಾರತ ವಹಿಸಿರುವುದು ಈ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಚರ್ಚೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಲ ನೀಡಿದೆ. ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಚೀನಾದಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಸರಕು ಸಾಗಣೆಗೆ ಎದುರಾಗಿದ್ದ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಭಾರತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ.
ವರದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:
- ಇಂಧನ ಲಭ್ಯತೆ: ಒಟ್ಟು 11 ಪ್ರಮುಖ ನೌಕೆಗಳಲ್ಲಿ 4 ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ, 6 ಎಲ್ಪಿಜಿ ಮತ್ತು 1 ಎಲ್ಎನ್ಜಿ ಇಂಧನವನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತಿವೆ.
- ಭಾರತಕ್ಕೆ ಆಗಮನ: ಶಿಪ್ಪಿಂಗ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ‘ಶಿವಾಲಿಕ್’ ಮತ್ತು ‘ನಂದಾ ದೇವಿ’ ಹಡಗುಗಳು 16 ಮತ್ತು 17 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು ಗುಜರಾತ್ ತಲುಪಲಿವೆ.
- ಸರಕು ಪ್ರಮಾಣ: ಈ ಎರಡು ಹಡಗುಗಳು ಮಾತ್ರ ಸುಮಾರು 92,000 ಟನ್ ಅಡುಗೆ ಅನಿಲವನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ತರುತ್ತಿವೆ.
- ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವ: ವಿಶ್ವದ ಒಟ್ಟು ತೈಲ ಪೂರೈಕೆಯ 20 ಶೇಕಡಾ ಭಾಗ ಈ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕವೇ ಸಾಗುತ್ತದೆ.
- ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಜಯ: ಭಾರತದ ಮನವಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಿದ ಇರಾನ್ ರಾಯಭಾರಿ ಮೊಹ್ಮದ್ ಅವರು ಹಡಗುಗಳ ಮುಕ್ತ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿರುವುದಾಗಿ ಖಚಿತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಉದ್ವಿಗ್ನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಭೀತಿ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಭಾರತವು ತನ್ನ ಇಂಧನ ಅಗತ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಯ ಉಂಟಾಗದಂತೆ ಸರ್ಕಾರವು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ.
