ದಿನ ವಿಶೇಷ – ಪ್ರವಾಸಿ ಭಾರತೀಯ ದಿವಸ

ಪ್ರವಾಸಿ ಭಾರತೀಯ ದಿವಸವನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಎರಡು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಬಹಳ ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ದಿನದ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲುದಾರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

1. ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ

• ಎಲ್.ಎಂ. ಸಿಂಘ್ವಿ ಸಮಿತಿ: ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರವು 2000 ರಲ್ಲಿ ಡಾ. ಎಲ್.ಎಂ. ಸಿಂಘ್ವಿ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿತು. ಈ ಸಮಿತಿಯು ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ವೃದ್ಧಿಸಲು ಒಂದು ದಿನವನ್ನು ಮೀಸಲಿಡಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತು.
• ಮೊದಲ ಆಚರಣೆ: ಇದರ ಫಲವಾಗಿ, ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 2003 ರಲ್ಲಿ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿ ಭಾರತೀಯ ದಿವಸವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು.

2. ಜನವರಿ 9 ರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ (ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಮರಳುವಿಕೆ)

ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ 1915 ರ ಜನವರಿ 9 ಒಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲು. ಅಂದು ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಜನಾಂಗೀಯ ಭೇದಭಾವದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು. ಅಪ್ರತಿಮ ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯನಾಗಿ ಅವರು ದೇಶಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯ ದಿಕ್ಕನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿದರು. ಈ ಸ್ಮರಣೀಯ ಘಟನೆಯ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಜನವರಿ 9 ಅನ್ನು ಈ ದಿನಕ್ಕೆ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

3. ಆಚರಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳು

• ಸಂಪರ್ಕ ಸೇತುವೆ: ಭಾರತದ ಮೂಲದವರು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಸರ್ಕಾರದ ನಡುವೆ ಉತ್ತಮ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು.
• ಹೂಡಿಕೆ ಉತ್ತೇಜನ: ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವರ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
• ಗೌರವ ಸಮರ್ಪಣೆ: ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ‘ಪ್ರವಾಸಿ ಭಾರತೀಯ ಸಮ್ಮಾನ್’ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸುವುದು. ಇದು ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗೌರವವಾಗಿದೆ.

4. ಇತ್ತೀಚಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು

• ದ್ವೈವಾರ್ಷಿಕ ಆಚರಣೆ: 2015 ರ ನಂತರ, ಈ ಸಮಾವೇಶವನ್ನು ಪ್ರತಿ 2 ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ನಡೆಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರತಿ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲೂ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಷಯ ಅಥವಾ “ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ” (Theme) ಇರುತ್ತದೆ.
• ಪ್ರವಾಸಿ ಭಾರತೀಯ ಕೇಂದ್ರ: ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಈಗ ‘ಸುಷ್ಮಾ ಸ್ವರಾಜ್ ಭವನ’ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು:

ಈ ದಿನದ ಆಚರಣೆಯು ಭಾರತದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪಸರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.