ಮುಂಬೈ: ಭಾರತದ ಬೃಹತ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಂಪನಿಗಳು ವಿದೇಶಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಭಾರತದ ಶೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲೇ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸೆಬಿ (SEBI) ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಮಾನ ಕೈಗೊಂಡಿವೆ. ಬೃಹತ್ ಐಪಿಒ (IPO) ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದರಿಂದ ದೇಶದ ದೊಡ್ಡ ‘ಯೂನಿಕಾರ್ನ್’ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭವಾಗಲಿದೆ.
ಹೊಸ ನಿಯಮವೇನು? ಸೆಬಿ ಅನುಮೋದಿಸಿರುವ ಹೊಸ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ, ₹5 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗಿಂತ (₹5 Lakh Crore) ಹೆಚ್ಚು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳು ಐಪಿಒ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಕೇವಲ ಶೇಕಡಾ 2.5 ರಷ್ಟು (2.5%) ಶೇರುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮೊದಲು ಈ ಮಿತಿಯು ಹೆಚ್ಚಿತ್ತು, ಇದು ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹತೋಟಿ ಹೊಂದಲು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿತ್ತು.
ನಿಯಮದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:
- ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಶೇರು ಬಿಡುಗಡೆ: ₹5 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ಕಂಪನಿಗಳು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ 2.5% ಶೇರುಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಆದರೆ, ಮುಂದಿನ 5 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಶೇ. 15 ಕ್ಕೆ ಮತ್ತು 10 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾದ ಶೇ. 25 ರಷ್ಟು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶೇರು ಮೌಲ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
- ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಲಿಕ್ವಿಡಿಟಿ: ಒಮ್ಮೆಯೇ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಶೇರುಗಳನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಿಟ್ಟರೆ ಹಣದ ಹರಿವಿನ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗುವ ಒತ್ತಡವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಈ ‘ಗ್ಲೈಡ್ ಪಾತ್’ (Glide Path) ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ಯಾರಿಗೆ ಲಾಭ?: ಈ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಮುಖೇಶ್ ಅಂಬಾನಿ ನೇತೃತ್ವದ ರಿಲಯನ್ಸ್ ಜಿಯೋ (Reliance Jio), ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್ (NSE) ಮತ್ತು ಫ್ಲಿಪ್ಕಾರ್ಟ್ನಂತಹ ಬೃಹತ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಐಪಿಒ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಸುಲಭವಾಗಲಿದೆ.
ಈ ಬದಲಾವಣೆಯ ಹಿಂದಿನ ಉದ್ದೇಶ: ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಟೆಕ್ ಕಂಪನಿಗಳು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಅಥವಾ ಲಂಡನ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್ಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಸ್ಟ್ ಆಗಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತವೆ. ಭಾರತದ ಈ ಹೊಸ ಕ್ರಮವು ದೇಶದ ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರಿಂದ ದೇಶದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೂ ಇಂತಹ ಬೃಹತ್ ಕಂಪನಿಗಳ ಶೇರುಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಖರೀದಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಗಲಿದೆ.
