“ಕೋಪ ಬಂದಾಗ ಮೂಗು ಕೊಯ್ದುಕೊಂಡರೆ ಮತ್ತೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂಬ ಗಾದೆ ಮಾತಿನಂತೆ, ಸಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಾವು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು. ಇಂದಿನ ಒತ್ತಡದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ವಿಷಯಗಳಿಗೂ ಕೋಪ ಬರುವುದು ಸಹಜ. ಆದರೆ, ಇದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಧ್ಯಾನ (Meditation) ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮದ್ದು.
ಕೋಪ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಧ್ಯಾನದ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು
1. ಆಳವಾದ ಉಸಿರಾಟದ ಧ್ಯಾನ (Deep Breathing Meditation): ನಿಮಗೆ ಕೋಪ ಉಂಟಾದ ತಕ್ಷಣ ಒಂದು ಕಡೆ ಶಾಂತವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ. ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ಮೂಗಿನ ಮೂಲಕ ಆಳವಾಗಿ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಒಳಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಬಾಯಿಯ ಮೂಲಕ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬಿಡಿ. ಈ ರೀತಿ 10 ಬಾರಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಮೆದುಳಿಗೆ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಪೂರೈಕೆಯಾಗಿ ತಕ್ಷಣ ಶಾಂತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
2. ಸಾಕ್ಷಿ ಭಾವದ ಧ್ಯಾನ (Vipassana Technique): ಕೋಪ ಬಂದಾಗ ಆ ಭಾವನೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಹೋಗಬೇಡಿ. ಬದಲಾಗಿ, “ನನಗೆ ಈಗ ಕೋಪ ಬರುತ್ತಿದೆ” ಎಂದು ಗಮನಿಸಿ. ನಿಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು (ವೇಗವಾದ ಹೃದಯ ಬಡಿತ, ಬೆವರುವಿಕೆ) ಒಬ್ಬ ಪ್ರೇಕ್ಷಕನಂತೆ ಗಮನಿಸಿ. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಕೋಪದ ತೀವ್ರತೆ ತಾನಾಗಿಯೇ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
3. ಮೌನ ಧ್ಯಾನ (Silence Meditation): ದಿನಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಠ 15 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಏನನ್ನೂ ಮಾತನಾಡದೆ ಮೌನವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ. ಇದು ನಿಮ್ಮ ನರಮಂಡಲವನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಆರೋಗ್ಯ ಟಿಪ್ಸ್ (Health Tips)
- ನೀರು ಕುಡಿಯಿರಿ: ಅತಿಯಾದ ಕೋಪ ಬಂದಾಗ ಒಂದು ಲೋಟ ತಣ್ಣೀರು ಕುಡಿಯುವುದು ಹಿತಕಾರಿ.
- ನಡಿಗೆ: ಸಿಟ್ಟು ಬಂದ ತಕ್ಷಣ ಆ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಹೊರಬಂದು 5 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ವಾಕಿಂಗ್ ಮಾಡಿ.
- ಆಹಾರ ಕ್ರಮ: ಅತಿಯಾದ ಖಾರ ಮತ್ತು ಮಸಾಲೆಯುಕ್ತ ಆಹಾರ ಕೋಪವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಬಹುದು. ಸಾತ್ವಿಕ ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿ.
- ಸಂಗೀತ: ಪ್ರಶಾಂತವಾದ ಮೆಲೋಡಿ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದು ಮನಸ್ಸಿನ ಉದ್ವೇಗವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಉಪಸಂಹಾರ
ಧ್ಯಾನ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ದಿನದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ, ಇದು ಜೀವನದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಬೇಕು. ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 10-20 ನಿಮಿಷ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿರತೆ ದೊರೆತು, ಕೋಪ ನಿಮ್ಮ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ.
