ದೀಪಾವಳಿಯೆಂದರೆ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಸಂಭ್ರಮದ ಹಬ್ಬ. ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಪಟಾಕಿಗಳು ಆಕಾಶವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುವ ನೋಟ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸಂತೋಷ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಸಂಭ್ರಮದ ಹಿಂದಿರುವ ಜೋರಾದ ಶಬ್ದವು ನಮ್ಮ ಹೃದಯದ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಯಾವ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು? ಪಟಾಕಿಯ ಅತಿಯಾದ ಶಬ್ದದಿಂದ ಹೃದಯಾಘಾತದಂತಹ ಅಪಾಯ ಎದುರಾಗಬಹುದೇ? ಈ ಬಗ್ಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಏನು ಹೇಳುತ್ತವೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಒಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಶಬ್ದ ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಹೃದಯದ ಒತ್ತಡದ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ
ಅನೇಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಹೆಲ್ತ್ (NIH) ನಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಡೆಸಿಬಲ್ (dB) ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಅಥವಾ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಹೃದಯ ಸಂಬಂಧಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿವೆ.
ದೀಪಾವಳಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಿಡಿಸುವ ಪಟಾಕಿಗಳ ಶಬ್ದವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಶ್ರವಣ ಮಿತಿಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪಟಾಕಿಯ ಶಬ್ದವು ಸುಮಾರು 4 ಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿ 130 ರಿಂದ 143 ಡೆಸಿಬಲ್ಗಳನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು. ಇಷ್ಟು ತೀವ್ರವಾದ ಶಬ್ದವು ನಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿ ‘ಹೋರಾಡು ಅಥವಾ ಪಲಾಯನ’ (Fight or Flight) ಎಂಬ ಒತ್ತಡದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಾಗಿ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಅಡ್ರಿನಾಲಿನ್ (Adrenaline) ನಂತಹ ಒತ್ತಡದ ಹಾರ್ಮೋನ್ಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ:
- ರಕ್ತದೊತ್ತಡದಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣದ ಏರಿಕೆ: ಒತ್ತಡದ ಹಾರ್ಮೋನ್ಗಳು ರಕ್ತನಾಳಗಳನ್ನು ಸಂಕುಚಿತಗೊಳಿಸಿ, ರಕ್ತದೊತ್ತಡ (Blood Pressure) ದಿಢೀರ್ ಏರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
- ಹೃದಯ ಬಡಿತದ ಹೆಚ್ಚಳ: ಹೃದಯದ ಬಡಿತದ ವೇಗ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಹೃದಯವು ವೇಗವಾಗಿ ಪಂಪ್ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ.
- ಹೃದಯದ ಮೇಲೆ ಅಧಿಕ ಒತ್ತಡ: ಹೃದಯವು ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೃದಯ ಕಾಯಿಲೆ ಇರುವವರಿಗೆ ಅಥವಾ ವಯಸ್ಸಾದವರಿಗೆ, ಈ ಹಠಾತ್ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ರಕ್ತದೊತ್ತಡದ ಏರಿಕೆ ಹೃದಯದ ರಕ್ತನಾಳಗಳ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿ, ಎದೆ ನೋವು ಅಥವಾ ಹೃದಯಾಘಾತ (Myocardial Infarction) ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಯಾರು ಹೆಚ್ಚು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಬೇಕು?
ಪಟಾಕಿ ಶಬ್ಧದ ಅಪಾಯ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಇರುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಈ ಕೆಳಗಿನ ಗುಂಪಿನ ಜನರು ವಿಶೇಷ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಬೇಕು:
- ಹೃದ್ರೋಗಿಗಳು: ಈಗಾಗಲೇ ಹೃದಯ ರಕ್ತನಾಳ ಕಾಯಿಲೆಗಳು (Coronary Artery Disease), ಆರ್ಹೆತ್ಮಿಯಾ (Arrhythmia), ಅಥವಾ ಹಿಂದೆ ಹೃದಯಾಘಾತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವರು ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ.
- ಅಧಿಕ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ಇರುವವರು: ಶಬ್ಧದಿಂದ ರಕ್ತದೊತ್ತಡದಲ್ಲಿನ ಹಠಾತ್ ಸ್ಪೈಕ್, ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು (Stroke) ಅಥವಾ ಹೃದಯಾಘಾತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
- ವೃದ್ಧರು (ವಯಸ್ಸಾದವರು): ವಯಸ್ಸಾದಂತೆ ಹೃದಯವು ಬಾಹ್ಯ ಒತ್ತಡಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
- ಗರ್ಭಿಣಿಯರು: ಗರ್ಭಿಣಿಯರಲ್ಲಿ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ಮತ್ತು ಹೃದಯ ಬಡಿತದ ಮೇಲೆ ಶಬ್ದದ ಪರಿಣಾಮವು ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು.
ದೀಪಾವಳಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೃದಯದ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಸಲಹೆಗಳು
ಸಂಭ್ರಮದ ಜೊತೆಗೆ ನಿಮ್ಮ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರರ ಹೃದಯದ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತಿ ಮುಖ್ಯ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಸರಳ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ:
- ಶಬ್ದದಿಂದ ದೂರವಿರಿ: ಹೃದಯ ಸಂಬಂಧಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಇರುವವರು ಪಟಾಕಿ ಸಿಡಿಸುವ ಸ್ಥಳದಿಂದ ದೂರವಿರುವುದು ಉತ್ತಮ. ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಮನೆಯೊಳಗೆ, ಶಬ್ದ ಕಡಿಮೆಯಿರುವ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿ.
- ಕಿಟಕಿ-ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ: ಮನೆಯ ಹೊರಗಿನ ಶಬ್ದದ ತೀವ್ರತೆ ಒಳಗೆ ಬರದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಎಲ್ಲಾ ಕಿಟಕಿ ಮತ್ತು ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿ.
- ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಸಾಧನಗಳ ಬಳಕೆ: ತೀರಾ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ, ಶಬ್ದವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವ ಇಯರ್ಪ್ಲಗ್ಗಳನ್ನು (Earplugs) ಬಳಸಬಹುದು.
- ತಂತ್ರಗಳ ಅಭ್ಯಾಸ: ಜೋರಾದ ಶಬ್ದ ಕೇಳಿ ಆತಂಕ ಹೆಚ್ಚಾದಲ್ಲಿ, ಧ್ಯಾನ (Meditation) ಅಥವಾ ಆಳವಾದ ಉಸಿರಾಟದ (Deep Breathing) ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಿ.
- ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ: ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ಮತ್ತು ನಾಡಿಮಿಡಿತವನ್ನು (Pulse Rate) ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ. ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಎದೆನೋವು, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ ಅಥವಾ ತೀವ್ರ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಕಂಡುಬಂದಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ.
ದೀಪಾವಳಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುವಾಗ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ದೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯುತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಂಭ್ರಮಿಸಿ, ಜೋರಾದ ಮತ್ತು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಶಬ್ದ ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದ ದೂರವಿರಿ. ಆರೋಗ್ಯವೇ ನಿಜವಾದ ಸಂಪತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಮರೆಯಬೇಡಿ.
