ಮುಂಬೈ: ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಹಣಕಾಸು ವಿನಿಮಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತಂದಿದೆ. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ದೇಶೀಯ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ನಿರ್ಗಮನ ಸಭಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರ್ಬಿಐ ಹಸಿರು ನಿಶಾನೆ ತೋರಿಸಿದೆ.
ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ ಹಣ ವಿನಿಮಯದ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಈ ಹೊಸ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ ಕೆಲವು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ವಿಮಾನ ಹತ್ತುವ ಕೊನೆಯ ಕ್ಷಣದವರೆಗೂ ಕರೆನ್ಸಿ ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಈಗ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ನೂತನ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ನಿವಾಸಿಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರಜೆಗಳು ಅಥವಾ ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯರು (NRI) ಕೂಡ ಈ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಪ್ರಮುಖ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ ವಿನಿಮಯದ ಕೌಂಟರ್ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಗಡಿಬಿಡಿಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲಿದೆ.
ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು:
- ವಿಸ್ತೃತ ಸೌಲಭ್ಯ: ನಿರ್ಗಮನ ಸಭಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿರುವ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಕೌಂಟರ್ಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪಾಯಿ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತ ಅವಕಾಶ.
- ಅನಿವಾಸಿಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯ: ಕೇವಲ ನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಅನಿವಾಸಿಗಳಿಗೂ ಈ ಹಣ ವಿನಿಮಯ ಸೌಲಭ್ಯ ಲಭ್ಯ.
- ಸುಂಕ ಮುಕ್ತ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯ: ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಅಥವಾ ಇಮಿಗ್ರೇಷನ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮುಗಿದ ನಂತರದ ಡ್ಯೂಟಿ ಫ್ರೀ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಣ ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಿವೆ.
- ನಿಯಮಾವಳಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ: ಹಣ ಬದಲಾವಣೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕುರಿತಾದ ‘ಮಾಸ್ಟರ್ ಡೈರೆಕ್ಷನ್’ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಆರ್ಬಿಐ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತಂದಿದೆ.
ನೂತನ ನಿಯಮದ ವಿವರ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ:
ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಭದ್ರತಾ ತಪಾಸಣೆ (Security Hold Area) ಮುಗಿದ ನಂತರ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ವಿದೇಶಿ ಕರೆನ್ಸಿಯ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಉಂಟಾದಲ್ಲಿ, ಈ ಹಿಂದೆ ಸಾಕಷ್ಟು ತಾಂತ್ರಿಕ ತೊಂದರೆಗಳಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಆರ್ಬಿಐನ ಈ ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧಿಸೂಚನೆಯು ಆ ಎಲ್ಲಾ ಗೊಂದಲಗಳಿಗೆ ತೆರೆ ಎಳೆದಿದೆ. ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ವಲಸೆ ವಿಭಾಗದ ಆಚೆಗಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತ ಕೌಂಟರ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸಬಹುದು.
ಆರ್ಬಿಐ ಮುಂಬೈ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಹೊರಡಿಸಿರುವ ಈ ಆದೇಶವು ದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗಲಿದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ನಗದು ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡುವ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಈ ಕ್ರಮವು ವರದಾನವಾಗಲಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಉದ್ದೇಶದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನುಕೂಲವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
