ನವದೆಹಲಿ: ದೇಶದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಂದಿ ನಿವೃತ್ತ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಾಯುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ನಿರ್ಧಾರವೊಂದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಪಿಂಚಣಿ ಪಡೆಯುವ ನಾಗರಿಕರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಿಂದ ಯಾವುದೇ ಪೂರ್ವ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಏಕಾಏಕಿ ಹಣವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಈಗ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿಯೇ ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳ ತಳಮಳಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತಿ ಸಿಕ್ಕಂತಾಗಿದೆ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷ ಅಥವಾ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ತಪ್ಪುಗಳಿಂದಾಗಿ ನಿವೃತ್ತ ನೌಕರರ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ನಿಗದಿತ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಿಂಚಣಿ ಜಮೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಲಿಖಿತ ನೋಟಿಸ್ ಅಥವಾ ಕನಿಷ್ಠ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೂ ನೀಡದೆ ಇಡೀ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಡೆಬಿಟ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು. ಈ ಹಠಾತ್ ಕ್ರಮದಿಂದಾಗಿ ಕೇವಲ ಪಿಂಚಣಿಯನ್ನೇ ನಂಬಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುವ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ತೀವ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿರುವ ಆರ್ಬಿಐ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬಿಗಿಗೊಳಿಸಿದೆ.
ಹೊಸ ಆದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಇನ್ಮುಂದೆ ಪಿಂಚಣಿದಾರರ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆಯದೆ ಅಥವಾ ಅವರಿಗೆ ನಿಯಮಾನುಸಾರವಾಗಿ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಲಿಖಿತ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡದೆ ಯಾವುದೇ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹಣವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ತರಲು ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಹಕರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಈ ಹೊಸ ಗೈಡ್ಲೈನ್ಸ್ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆರ್ಬಿಐ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಆರ್ಬಿಐ ಹೊಸ ಪಿಂಚಣಿ ನಿಯಮದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು
- ಖಾತರಿ ನೋಟಿಸ್ ಕಡ್ಡಾಯ: ಒಂದು ವೇಳೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ನಿಂದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ಜಮೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವ ಮುನ್ನ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಲಿಖಿತ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.
- ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಕಡಿತಕ್ಕೆ ನಿಷೇಧ: ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ತಮ್ಮ ಇಷ್ಟದಂತೆ ಆಟೋಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಡೆಬಿಟ್ (Automatic Debit) ಮೂಲಕ ಪಿಂಚಣಿ ಹಣವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದುವಂತಿಲ್ಲ.
- ಗ್ರಾಹಕರ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯ: ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಿಂಚಣಿದಾರರ ಲಿಖಿತ ಸಮ್ಮತಿ ಅಥವಾ ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡ ನಂತರವೇ ಮುಂದಿನ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಬೇಕು.
- ಮುಚ್ಚಳಿಕೆ ಪತ್ರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಹೊಸದಾಗಿ ಪಿಂಚಣಿ ಖಾತೆ ಆರಂಭಿಸುವಾಗ ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ‘ಲೆಟರ್ ಆಫ್ ಅಂಡರ್ಟೇಕಿಂಗ್’ ಪಡೆಯಬೇಕು. ಇದರಲ್ಲಿ ನೋಟಿಸ್ ಬಂದ ಬಳಿಕ ಹಣ ಮರುಪಾವತಿಸಲು ಒಪ್ಪುವ ನಿಯಮ ಇರಲಿದೆ.
ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತ ನೌಕರರಿಗಾಗುವ ಲಾಭಗಳೇನು?
ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ತಮಗೆ ಬರಬೇಕಾದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ವಾಪಸ್ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಈ ನಿಯಮ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಹಣ ವಾಪಸ್ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಒಂದು ಪಾರದರ್ಶಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ತರುತ್ತದೆ. ಇನ್ಮುಂದೆ ಯಾವುದೇ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಏಕಪಕ್ಷೀಯವಾಗಿ ಹಣ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುವ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಮಾನಸಿಕ ನೆಮ್ಮದಿ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆ ಸಿಗಲಿದೆ.
ಈ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಪಿಂಚಣಿದಾರರಿಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗಲಿದ್ದು, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಲಯದ ಮೇಲಿನ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಿದೆ. ತಪ್ಪುಗಳು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕಡೆಯಿಂದ ನಡೆದಾಗ ಅದರ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರು ಅನುಭವಿಸಬಾರದು ಎಂಬ ತತ್ವದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಮಾನ ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ.
