ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಮಸೂದೆಗೆ ಸೋಲು: ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಹಿನ್ನಡೆ

ನವದೆಹಲಿ: ಕೇಂದ್ರದ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಆಘಾತ ಎದುರಾಗಿದೆ. ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಭಾರೀ ಕುತೂಹಲ ಕೆರಳಿಸಿದ್ದ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಜಾರಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ವೇಗಗೊಳಿಸುವ ಹಾಗೂ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್‌ವಿಂಗಡಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಹತ್ವದ ಮಸೂದೆಗಳು ಲೋಕಸಭೆಯ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಸೋಲು ಕಂಡಿವೆ. ಶುಕ್ರವಾರ ನಡೆದ ಮತದಾನದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಕನಿಷ್ಠ ಸಂಖ್ಯಾಬಲವನ್ನು ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸುವಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾರೂಢ ಎನ್ಡಿಎ ಮೈತ್ರಿಕೂಟ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಜನಗಣತಿಗೂ ಮುನ್ನವೇ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಮರುಹಂಚಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಪ್ರಬಲ ವಿರೋಧ ಹಾಗೂ ಸಂಖ್ಯಾಬಲದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಈ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮಸೂದೆಗಳು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲೇ ಬಿದ್ದುಹೋಗಿವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದಿನ ನಡೆ ಏನು ಎಂಬುದು ಈಗ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾಗಿದೆ.

ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ ಸಂಸದರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹಾಗೂ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿಗೆ ಬೇಕಾದ ವಿಶೇಷ ಬಹುಮತದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಎಡವಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳ ‘ಇಂಡಿಯಾ’ ಒಕ್ಕೂಟದ ಬೆಂಬಲ ಸಿಗದೆ ಈ ಸೋಲು ಸಂಭವಿಸಿದೆ. ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಅವರು ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಒಮ್ಮತದಿಂದ ಬೆಂಬಲಿಸುವಂತೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದರೂ, ರಾಜಕೀಯ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಂದಾಗಿ ಅದು ಫಲ ನೀಡಲಿಲ್ಲ.

ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು:

ಮತದಾನದ ವಿವರ: ಒಟ್ಟು 526 ಸಂಸದರು ಮತದಾನದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಮಸೂದೆಯ ಪರವಾಗಿ 298 ಮತಗಳು ಬಿದ್ದರೆ, ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ 230 ಮತಗಳು ಚಲಾವಣೆಯಾದವು.
ಸಂಖ್ಯಾಬಲದ ಕೊರತೆ: ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆ ಅಂಗೀಕಾರಗೊಳ್ಳಲು ಒಟ್ಟು 360 ಸಂಸದರ (ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು) ಬೆಂಬಲ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು.
ಪ್ರಮುಖ ಮಸೂದೆಗಳು: ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಅನುಷ್ಠಾನ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್‌ವಿಂಗಡಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 3 ಪ್ರಮುಖ ಮಸೂದೆಗಳು ತಿರಸ್ಕೃತಗೊಂಡಿವೆ.
ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಪಾತ್ರ: ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನೇತೃತ್ವದ ‘ಇಂಡಿಯಾ’ ಒಕ್ಕೂಟವು ಸರ್ಕಾರದ ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದೆ.

ಸವಿವರವಾದ ಮಾಹಿತಿ:

ಲೋಕಸಭೆಯ ಒಟ್ಟು 543 ಸ್ಥಾನಗಳ ಪೈಕಿ ಸದ್ಯ 3 ಸ್ಥಾನಗಳು ಖಾಲಿ ಇದ್ದು, 540 ಸದಸ್ಯ ಬಲವಿದೆ. ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಮಹತ್ವದ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆ ಕಾನೂನಾಗಿ ರೂಪಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದರೆ ಸದನದಲ್ಲಿ ಹಾಜರಿರುವ ಸದಸ್ಯರ ಪೈಕಿ ಕನಿಷ್ಠ 3/2 ಭಾಗದಷ್ಟು ಜನರು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ. ಅಂದರೆ ಈ ಮಸೂದೆ ಜಾರಿಯಾಗಲು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಠ 360 ಸದಸ್ಯರ ಬೆಂಬಲದ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷದ ಪರವಾಗಿ ಚಲಾವಣೆಯಾದದ್ದು ಕೇವಲ 298 ಮತಗಳು ಮಾತ್ರ.

ಶುಕ್ರವಾರದ ಕಲಾಪದಲ್ಲಿ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಮತಕ್ಕೆ ಹಾಕಿದಾಗ ಸದನದಲ್ಲಿ ಗದ್ದಲದ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿತ್ತು. ಸರ್ಕಾರವು ಜನಗಣತಿಯನ್ನು ಕಾಯದೆ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್‌ವಿಂಗಡಣೆ ಮಾಡಲು ಮುಂದಾದ ಕ್ರಮವನ್ನು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದವು. ಮಸೂದೆಯ ಪರವಾಗಿ 278 ಮತ್ತು ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ 211 ಮತಗಳು ಬಂದಿದ್ದರಿಂದ, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ ಪೂರ್ಣ ಬಹುಮತ ಸಿಗದೆ ನಿರ್ಣಯವು ಬಿದ್ದುಹೋಯಿತು.

ಈ ಸೋಲಿನ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳು ಟೀಕೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ. ಮಸೂದೆ ಜಾರಿಗೆ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳ ಸಹಕಾರ ಕೋರಿದ್ದ ಪ್ರಧಾನಿಯವರ ಮನವಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ‘ಇಂಡಿಯಾ’ ಬ್ಲಾಕ್, ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷಗಳಿವೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಜಾರಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಳಂಬವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ದಟ್ಟವಾಗಿದೆ.