ಬೆಂಗಳೂರು: ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಬಾರಿ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯ ಅಭಾವ ತೀವ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕುಸಿದಿದೆ. ಇದರ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಲೋಡ್ ಶೆಡ್ಡಿಂಗ್ ಭೀತಿ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇಂತಹ ಇಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ ಇಂಧನ ಇಲಾಖೆಯು ಹೊರ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಸಲು ಮುಂದಾಗಿರುವುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಕಳೆದ ಬೇಸಿಗೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೊರತೆ ನೀಗಿಸಲು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಇಂಧನ ಇಲಾಖೆಯು ವಿದ್ಯುತ್ ವಿನಿಮಯ ಒಪ್ಪಂದದಡಿ (ಪವರ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್) ವಿದ್ಯುತ್ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಆ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಮುಂಗಾರು ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (ಜೂನ್ನಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್) ಮರಳಿ ನೀಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೇ ತೀವ್ರ ಮಳೆ ಕೊರತೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ಇಲಾಖೆಯು ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ದುಬಾರಿ ಬೆಲೆಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಖರೀದಿಸಿ ಹೊರ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸಾಲ ತೀರಿಸುವ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಗೆ ಸಿಲುಕಿದೆ.
ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯ ಹಾಗೂ ‘ಎಲ್ ನಿನೋ’ ಪರಿಣಾಮದಿಂದಾಗಿ ಮಳೆ ಕೈಕೊಡಬಹುದು ಎಂದು ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡುವ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲಾಖೆಯ ಬಳಿ ಇದ್ದಾಗಲೂ, ಇಂತಹ ಕಠಿಣ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿರುವುದು ಏಕೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಈಗ ಇಲಾಖೆಯ ಒಳಗಡೆಯೇ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ. ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಯೂನಿಟ್ಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ದರಕ್ಕಿಂತ 2 ರಿಂದ 3 ರೂಪಾಯಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀಡಿ ಇಲಾಖೆಯು ವಿದ್ಯುತ್ ಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು ಸರ್ಕಾರದ ಬೊಕ್ಕಸಕ್ಕೆ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು:
- ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕುಸಿತ: ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ಕೈಕೊಟ್ಟ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದು, ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
- ದುಬಾರಿ ದರದ ಖರೀದಿ: ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಯೂನಿಟ್ಗೆ ಸುಮಾರು 6 ರಿಂದ 7 ರೂಪಾಯಿ ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ 8 ರೂಪಾಯಿವರೆಗೂ ದರ ನೀಡಿ ಸರ್ಕಾರ ವಿದ್ಯುತ್ ಖರೀದಿಸುತ್ತಿದೆ.
- ಹೊರ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಪೂರೈಕೆ: ಹೀಗೆ ದುಬಾರಿ ದರದಲ್ಲಿ ಕೊಂಡ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿದಿನ ಸುಮಾರು 50 ದಶಲಕ್ಷ ಯೂನಿಟ್ಗಳಷ್ಟು ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ರವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
- 12 ಗಂಟೆಗಳ ಟ್ರೇಡಿಂಗ್: ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಒಟ್ಟು 96 ವಿದ್ಯುತ್ ಬ್ಲಾಕ್ಗಳ ಪೈಕಿ, ದಿನದ 24 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 12 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಇಂಧನ ಇಲಾಖೆಯು ವಿದ್ಯುತ್ ಖರೀದಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲೇ ಮುಳುಗಿದೆ.
ಒಪ್ಪಂದದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ
ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಶಕ್ತಿ ನೀತಿಯಡಿ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ 1,000 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಿಗುವ ಭರವಸೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ನಂಬಿ ಇಂಧನ ಇಲಾಖೆಯು ಜನವರಿ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ವಿನಿಮಯ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ದಿನಕ್ಕೆ 40 ದಶಲಕ್ಷ ಯೂನಿಟ್ ಪಡೆದಿದ್ದ ರಾಜ್ಯವು, ಈಗ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ (50 ದಶಲಕ್ಷ ಯೂನಿಟ್) ವಿದ್ಯುತ್ ಮರಳಿ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಮುನ್ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸದೆ ಹೋದದ್ದು ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ಇಂತಹ ಇಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮುಂಬರುವ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಇದೇ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಮತ್ತೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಲಭ್ಯವಾಗುವುದರಿಂದ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ನೆರವಾಗಲಿದೆ ಎಂಬುದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಾದವಾಗಿದೆ.
