ಬೆಂಗಳೂರು: ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಪೋಸ್ಟ್ಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕೇವಲ ದೂರು ಬಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ಎಫ್ಐಆರ್ (FIR) ದಾಖಲಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಈ ಕುರಿತು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಪೊಲೀಸ್ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ಐಜಿಪಿ ಡಾ. ಎಂ.ಎ. ಸಲೀಂ ಅವರು ಹೊಸದೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಆದೇಶವನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿರುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಪೊಲೀಸರು “ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ” (Mechanically) ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಈ ಕಠಿಣ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ.
ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕಾದ 7 ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:
- ದೂರು ನೀಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅರ್ಹತೆ (Locus Standi):ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಾನಹಾನಿ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ, ಯಾರು ಘಟನೆಯಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ನೊಂದಿದ್ದಾರೋ ಅವರು ಮಾತ್ರ ದೂರು ನೀಡಲು ಅರ್ಹರು. ಘಟನೆಗೆ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ನೀಡುವ ದೂರುಗಳ ಮೇಲೆ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಎಫ್ಐಆರ್ ದಾಖಲಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರವಾದ ಅಪರಾಧಗಳು ನಡೆದಾಗ ಮಾತ್ರ ಈ ನಿಯಮ ಸಡಿಲಿಕೆಯಾಗಲಿದೆ.
- ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತನಿಖೆ ಅನಿವಾರ್ಯ:ಪೋಸ್ಟ್ ಒಂದರ ಮೇಲೆ ದೂರು ಬಂದ ಕೂಡಲೇ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಬಾರದು. ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಆ ಪೋಸ್ಟ್ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಅಪರಾಧದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ನಡೆಸಬೇಕು.
- ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಗೌರವ:ಕೇವಲ ಟೀಕೆ ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯ ಭಾಷಣಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಹಾಕಬಾರದು. ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ನೇರ ಪ್ರಚೋದನೆ ನೀಡುವ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕದಡುವ ಸ್ಪಷ್ಟ ಪುರಾವೆಗಳಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಬೇಕು.
- ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅನುಮತಿ ಬೇಕು:ಮಾನಹಾನಿ ಪ್ರಕರಣಗಳು ‘ಅಸಂಜ್ಞೇಯ’ (Non-cognizable) ಅಪರಾಧಗಳಾಗಿವೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಎಫ್ಐಆರ್ ದಾಖಲಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ದೂರುದಾರರನ್ನು ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಸೂಚಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
- ಸರ್ಕಾರಿ ಅಭಿಯೋಜಕರ ಸಲಹೆ ಕಡ್ಡಾಯ:ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರೇರಿತ ಭಾಷಣಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಎಫ್ಐಆರ್ ದಾಖಲಿಸುವ ಮೊದಲು, ಸರ್ಕಾರಿ ಅಭಿಯೋಜಕರಿಂದ (Public Prosecutor) ಕಾನೂನು ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.
- ಏಕಾಏಕಿ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ತಡೆ:ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ‘ಅರ್ನೇಶ್ ಕುಮಾರ್’ ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಅಥವಾ ಅನಿವಾರ್ಯವಲ್ಲದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆರೋಪಿಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಬಂಧಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಬಂಧನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಪಾರದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಾಗಿರಬೇಕು.
- ದುರುದ್ದೇಶಪೂರಿತ ದೂರುಗಳ ವಜಾ:ಒಂದು ವೇಳೆ ದೂರುಗಳು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ದ್ವೇಷಕ್ಕಾಗಿ ಅಥವಾ ವಿನಾಕಾರಣ ನೀಡಿದ್ದು ಎಂದು ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದರೆ, ಅಂತಹ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು BNSS ಸೆಕ್ಷನ್ 176(1) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣವೇ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಬೇಕು.
ಈ ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳು ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಆಯುಕ್ತರು, ಐಜಿಪಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಸ್ಪಿಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗಲಿದ್ದು, ತಳಮಟ್ಟದ ಪ್ರತಿ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಲ್ಲೂ ಇದನ್ನು ಪಾಲಿಸುವಂತೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಸೂಚನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
