ಉಡುಪಿ: ಕಾರ್ಕಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿರುವ ರಂಗಾಯಣಕ್ಕೆ ‘ಕರಾವಳಿ ರಂಗಾಯಣ’ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿರುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ರಂಗಭೀಷ್ಮ ಬಿ.ವಿ. ಕಾರಂತರ ಆಶಯದ ಪ್ರಗತಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹಿರಿಯ ರಂಗಚಿಂತಕ ಶುಭದರಾವ್ ಕಾರ್ಕಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಕರಾವಳಿ ಭಾಗದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸರ್ಕಾರದ ಈ ತೀರ್ಮಾನ ಸ್ವಾಗತಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಇದರ ಸುತ್ತ ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ವಿವಾದ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಖಂಡನೀಯ ಎಂದು ಅವರು ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಹಿಂದೆ ರಂಗಭೂಮಿ ತಜ್ಞರು ಹಾಗೂ ಕಲಾವಿದರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಪಡೆಯದೆ ಏಕಾಏಕಿ ‘ಯಕ್ಷ ರಂಗಾಯಣ’ ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿತ್ತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇದು ಕೇವಲ ಯಕ್ಷಗಾನಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾದ ಸಂಸ್ಥೆ ಎಂಬ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆ ಮೂಡಿ, ಇತರೆ ರಂಗ ಕಲಾವಿದರು ಹಾಗೂ ತಂತ್ರಜ್ಞರು ಇದರಿಂದ ದೂರವುಳಿಯುವಂತಾಗಿತ್ತು. ಸಮರ್ಪಕ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಕೇಂದ್ರವು ಸಾಕಷ್ಟು ಹಿನ್ನಡೆ ಅನುಭವಿಸಿತ್ತು.
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಿರ್ದೇಶಕ ವೆಂಕಟರಮಣ ಐತಾಳರು ಮೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಕಲಾವಿದರ ಅಹವಾಲುಗಳನ್ನು ಆಲಿಸಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ವರದಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ರಂಗಸಮಾಜದ ಶಿಫಾರಸ್ಸಿನಂತೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಹೆಸರು ಬದಲಾವಣೆಯ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದೆ. ಈ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಕರಾವಳಿಯ ಬಹುತೇಕ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಹಾಗೂ ರಂಗ ವಲಯದಿಂದ ವ್ಯಾಪಕ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು:
- ಕಾರಂತರ ಕನಸು: ಮೈಸೂರು ರಂಗಾಯಣದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ 4 ದಿಕ್ಕುಗಳ ಅಸ್ಮಿತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವ ರಂಗಾಯಣ ಸ್ಥಾಪನೆ ಬಿ.ವಿ. ಕಾರಂತರ ಆಶಯವಾಗಿತ್ತು.
- ಹೆಸರು ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕಾರಣ: ‘ಯಕ್ಷ ರಂಗಾಯಣ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಾಗಿ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದರು ದೂರ ಸರಿದಿದ್ದರಿಂದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕುಂಠಿತಗೊಂಡಿದ್ದವು.
- ವ್ಯಾಪಕ ಸಮಾಲೋಚನೆ: ಕಳೆದ 2 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ನಿರ್ದೇಶಕ ವೆಂಕಟರಮಣ ಐತಾಳರು 3 ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ಚರ್ಚಿಸಿದ ಬಳಿಕವೇ ಈ ಹೆಸರು ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿದೆ.
- ಕಿಡಿಗೇಡಿಗಳ ಕೃತ್ಯ: ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಯಕ್ಷಗಾನಕ್ಕೆ ಅಪಮಾನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಿ ಕಲಾವಿದರ ನಡುವೆ ವೈಮನಸ್ಯ ಮೂಡಿಸುವ ಯತ್ನ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
- ಬಹುಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರತೀಕ: ಕರಾವಳಿ ರಂಗಾಯಣವು ಸಿದ್ದಿ, ಕೊರಗ, ಕುಡುಬಿ, ಗಿಳಿಗಳು, ಮೊಗವೀರರು ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮುದಾಯಗಳ ಬದುಕಿನ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ವೇದಿಕೆಯಾಗಬೇಕಿದೆ.
ವಿವರವಾದ ವರದಿ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ:
ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲೆಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಭವ್ಯ ಪರಂಪರೆ, ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ಆಶ್ರಯ, ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಬೆಂಬಲವಿದೆ. ಆದರೆ ಕರಾವಳಿಯ ಆಧುನಿಕ ರಂಗಭೂಮಿ ಇಂದಿಗೂ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಹಿಂದುಳಿದಿದೆ. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ರಂಗಾಯಣವನ್ನೂ ಒಂದು ಕಲೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದರೆ ಇತರೆ ರಂಗಪ್ರಕಾರಗಳು ಮೂಲೆಗುಂಪಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಆತಂಕ ತಜ್ಞರದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಯಕ್ಷಗಾನವು ರಂಗಭೂಮಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವೇ ಹೊರತು, ಇಡೀ ರಂಗಭೂಮಿಯೇ ಯಕ್ಷಗಾನವಲ್ಲ ಎಂಬ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಅರಿಯಬೇಕಿದೆ.
ಕಳೆದ 4 ದಶಕಗಳಿಂದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುಸಜ್ಜಿತ ರಂಗಮಂದಿರ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಡಲಾಗದ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರು, ಈಗ ಹೆಸರು ಬದಲಾವಣೆಯ ವಿಚಾರವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂಘರ್ಷ ಉಂಟುಮಾಡಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಕರಾವಳಿ ರಂಗಾಯಣ ಎಂಬ ಹೆಸರಿಗೆ ವಿರೋಧವಿದ್ದರೆ, ಇದನ್ನು ‘ಉಡುಪಿ ರಂಗಾಯಣ’ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಿ ಎಂದು ಶುಭದರಾವ್ ಸವಾಲು ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜನಜೀವನದ ತಲ್ಲಣಗಳನ್ನು ನಾಟಕಗಳ ಮೂಲಕ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ರಂಗಾಯಣದ ಮೇಲಿದ್ದು, ಕಲಾವಿದರು ರಾಜಕೀಯ ಹುನ್ನಾರಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗಬಾರದು ಎಂದು ವಿನಂತಿಸಲಾಗಿದೆ.
