ಬೆಂಗಳೂರು: ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಂಘರ್ಷವು ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯು ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ತೈಲ ಸಾಗಾಣಿಕಾ ಮಾರ್ಗವಾಗಿರುವ ಇಲ್ಲಿನ ಅಡೆತಡೆಗಳು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿವೆ.
ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಿಂದ ಹೊರಡುವ ತೈಲ ನೌಕೆಗಳು ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ತಲುಪಲು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ತಗಲುವ ಇಂಧನ ವೆಚ್ಚದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳು ಈಗ ಚರ್ಚೆಯ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿವೆ. ಸಮುದ್ರದ ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಹಡಗಿನ ಭಾರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ, ಹಾರ್ಮುಜ್ನಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸರಕು ಸಾಗಿಸಲು ಕನಿಷ್ಠ 2 ರಿಂದ 3 ದಿನಗಳ ಅವಧಿ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಡಗುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಂಟೆಗೆ 24 ರಿಂದ 31 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ.
ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಬಂದರುಗಳು ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಕಾರಣ ಗುಜರಾತ್ನ ಕಾಂಡ್ಲಾ ಅಥವಾ ಮುಂದ್ರಾ ಬಂದರುಗಳಿಗೆ ಕೇವಲ 36 ರಿಂದ 40 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ನೌಕೆಗಳು ತಲುಪಬಲ್ಲವು. ಆದರೆ ಮುಂಬೈ ಬಂದರು ತಲುಪಲು ಸುಮಾರು 50 ರಿಂದ 55 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲಾವಕಾಶ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಮುದ್ರಯಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು:
- ಪ್ರಯಾಣದ ಅವಧಿ: ಹಾರ್ಮುಜ್ನಿಂದ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಗೆ ತಲುಪಲು ಕೇವಲ 2-3 ದಿನಗಳು ಸಾಕು.
- ವೇಗ: ಸರಾಸರಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಡಗುಗಳು ಗಂಟೆಗೆ 24-31 ಕಿ.ಮೀ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತವೆ.
- ಬಂದರುಗಳ ಅಂತರ: ಗುಜರಾತ್ ಬಂದರುಗಳಿಗೆ 40 ಗಂಟೆ, ಮುಂಬೈಗೆ ಸುಮಾರು 55 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರಯಾಣಿಸಬೇಕು.
- ಇಂಧನ ವೆಚ್ಚ: ಒಂದು ಹಡಗಿನ ದಿನದ ಸರಾಸರಿ ಇಂಧನ ವೆಚ್ಚ 5,000 ಡಾಲರ್ಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
- ಬಂಕರ್ ಇಂಧನ: ಹಡಗುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಇಂಧನವನ್ನು ‘ಬಂಕರ್ ಇಂಧನ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಡಗಿನ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಇಂಧನ ಬಳಕೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಬೃಹತ್ ಕಂಟೈನರ್ ನೌಕೆಗಳು ದಿನವೊಂದಕ್ಕೆ 150 ರಿಂದ 250 ಟನ್ ಇಂಧನವನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ, ತೈಲ ಟ್ಯಾಂಕರ್ಗಳು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಎಂದರೆ 40 ರಿಂದ 70 ಟನ್ ಇಂಧನವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಹಾರ್ಮುಜ್ನಿಂದ ಮುಂಬೈವರೆಗಿನ ಒಂದು ಸುತ್ತಿನ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಟ್ಯಾಂಕರ್ಗೆ ಸುಮಾರು 100 ರಿಂದ 200 ಟನ್ ಬಂಕರ್ ಇಂಧನದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರುತ್ತದೆ.
