ಪರ್ವತಗಳು ಜಗತ್ತಿನ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಗೆ ಸಿಹಿನೀರು ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಗೋಪುರಗಳಾಗಿವೆ, ಇವುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಒತ್ತಿಹೇಳಲು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಡಿಸೆಂಬರ್ 11 ರಂದು ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ದಿನಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರ್ವತ ದಿನವನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಡಿಸೆಂಬರ್ 11 ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಜಾಗತಿಕ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯು (UN General Assembly) 2003 ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು.
ಈ ದಿನದ ಘೋಷಣೆಗೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು 2002 ಅನ್ನು ‘ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರ್ವತಗಳ ವರ್ಷ’ (International Year of Mountains – IYM) ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತ್ತು. ಆ ವರ್ಷ ಪರ್ವತಗಳ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಅವು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸವಾಲುಗಳ ಕುರಿತು ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು.
ಡಿಸೆಂಬರ್ 11 ರಂದೇ ಏಕೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?
ಡಿಸೆಂಬರ್ 11 ಅನ್ನು ದಿನಾಚರಣೆಗೆ ಆರಿಸಲು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ದಾಖಲೆಯ ಕಾರಣವನ್ನು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು ನೀಡಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, 2001 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 11 ರಂದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ‘ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರ್ವತಗಳ ವರ್ಷ’ (2002)ಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಚಾಲನೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳ ಕುರಿತು ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವ ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಅದರ ನಂತರದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್ 11 ಅನ್ನು ‘ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರ್ವತ ದಿನ’ ಎಂದು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಲಾಯಿತು.
ಪರ್ವತಗಳು ಇಡೀ ಗ್ರಹದ ಮೇಲೆ ಅಗಾಧವಾದ ಪರಿಸರ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
- ಸಿಹಿನೀರಿನ ಮೂಲ: ಪರ್ವತಗಳು ಜಗತ್ತಿನ 70% ರಷ್ಟು ಸಿಹಿನೀರನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ‘ನೀರಿನ ಗೋಪುರಗಳು’ (Water Towers) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಪಂಚದ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ (ಸುಮಾರು 1.1 ಬಿಲಿಯನ್ ಜನರು) ನೇರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ.
- ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ಆಶ್ರಯ: ವಿಶ್ವದ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ತಾಣಗಳು (biodiversity hotspots) ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿವೆ.
- ಸಮುದಾಯಗಳ ನೆಲೆಯಾಧಾರ: ಪರ್ವತಗಳು ಪ್ರಪಂಚದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು 15% ರಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದ್ದು, ಅವರು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ.
